Welke vissen kunnen samen in één aquarium?

De meeste drama’s in beginnersaquaria hebben niets met techniek te maken, maar met de gastenlijst. Een prachtige vis in de winkel kan thuis een terreur blijken die vinnen afbijt, of juist een zenuwpees die wegkwijnt naast drukke medebewoners. Wie vooraf tien minuten nadenkt over de combinatie, voorkomt maanden ellende.

Het goede nieuws: een vreedzame gemeenschapsbak samenstellen is geen geheime kunst. Je hoeft maar op vier dingen te letten, waterwaarden, temperatuur, karakter en zwemlaag. In dit artikel lopen we ze alle vier langs en krijg je concrete voorbeeldcombinaties die in de praktijk bewezen werken.

Regel 1: dezelfde waterwaarden en temperatuur

Vissen komen uit verschillende delen van de wereld en stellen daardoor verschillende eisen aan hun water. De belangrijkste twee waarden:

• Temperatuur. De meeste tropische vissen zijn blij tussen 24 en 26 °C, maar er zijn uitzonderingen. Een goudvis (koudwater) hoort niet bij discussen (28-30 °C), wat een winkelier ook beweert.
• Hardheid en pH. Guppy’s en platy’s houden van hard, licht basisch water; neons en andere Zuid-Amerikanen juist van zacht en licht zuur. In gemiddeld Nederlands kraanwater (vrij hard) gedijen levendbarenden vaak nét wat makkelijker dan gevoelige zachtwatersoorten.

Meet je eigen kraanwater voordat je vissen kiest, hoe dat werkt lees je in waterwaarden testen. Kies vervolgens vissen die bij jouw water passen; dat is veel makkelijker dan je water eindeloos aanpassen aan de vissen.

Regel 2: karakter, vreedzaam bij vreedzaam

Het gros van de populaire aquariumvissen is vreedzaam, maar een paar categorieën vragen om oplettendheid:

• Vinnenbijters zoals sumatranen knabbelen aan lange vinnen. Zet ze nooit bij guppy’s of betta’s.
• Territoriale soorten zoals veel cichliden claimen een eigen plek en jagen indringers weg. Prachtig in een soortenbak, lastig in een drukke gemeenschapsbak.
• Roofvissen eten alles wat in hun bek past. Een volwassen maanvis ziet een jonge neontetra niet als huisgenoot, maar als lunch.
• Stille soorten zoals gourami’s en betta’s raken gestrest van drukke, snelle zwemmers om zich heen.

Regel 3: verdeel de zwemlagen

Een aquarium heeft drie verdiepingen, en elke vis heeft een voorkeur. Benut je alle lagen, dan oogt de bak voller terwijl de vissen elkaar juist minder in de weg zwemmen:

Reken per laag uit hoeveel ruimte je hebt met onze rekenregel in hoeveel vissen per liter?

Regel 4: schoolvissen horen in een school

Neons, rasbora’s, corydoras en veel andere kleine soorten zijn schoolvissen. In een te kleine groep worden ze schuw, bleek en stressgevoelig. Houd minimaal 8 tot 10 exemplaren per soort aan, liever één flinke school dan vier mini-groepjes van alles wat. Het scheelt ook visueel: een strakke school van twintig neontetra’s is indrukwekkender dan een allegaartje.

Bewezen combinaties voor beginners

Drie voorbeelden van gemeenschapsbakken die vrijwel altijd goed gaan, gerangschikt op bakformaat:

60 liter (60 cm)

Een school van 10 neontetra’s in de middenlaag, 6 corydoras op de bodem en een handjevol garnalen als opruimploeg. Rustig, kleurrijk en onverwoestbaar.

125 liter (80 cm)

10 guppy’s of platy’s boven, 12 kardinaaltetra’s in het midden, 8 corydoras onder en een ancistrus tegen de algen. De klassieke gemeenschapsbak.

240 liter (120 cm)

Een koppel maanvissen als blikvanger, een school van 15 zwarte fantoomzalmen (groot genoeg om niet als voer te eindigen), 10 corydoras en een groep kuhli-alen. Let op: maanvissen combineer je nooit met neons.

Deze combinaties gaan gegarandeerd mis

• Betta-man + guppy-mannen: de betta ziet die kleurige sluierstaarten als rivalen aan en valt aan.
• Sumatranen + alles met lange vinnen: afgeknabbelde vinnen binnen een week.
• Goudvissen + tropische vissen: verschillende temperaturen én een goudvis produceert te veel afval voor een tropische bak.
• Twee betta-mannen: ze heten niet voor niets kempvissen.
• Grote cichliden + kleine schoolvissen: dure levende visvoerkorrels.

Zo bouw je je bezetting rustig op

Zet nooit alle vissen in één keer in een nieuwe bak. Begin, na het volledige inrijden van je aquarium, met de sterkste soort (bijvoorbeeld de corydoras of de guppy’s), wacht twee weken, en voeg dan pas de volgende groep toe. Zo groeit je filter mee en zie je meteen of het gedrag klopt. Houd na elke toevoeging je waterwaarden een weekje extra in de gaten.

Met deze vier regels en een beetje geduld stel je een bak samen waarin het gedrag klopt, de kleuren spreken en jij ‘s avonds ontspannen zit te kijken, precies waarvoor je aan dit hobby begon.